System effect ของ พัดลม (Fan) หมายถึงผลกระทบที่ระบบท่อลม (duct system)

มีต่อปริมาณลมและแรงดันที่พัดลมจริง ๆ สามารถจ่ายได้เมื่อทำงานร่วมกับท่อจริง

ไม่ใช่ค่าที่วัดจากเส้นโค้งพัดลม (Fan Curve) เพียงอย่างเดียว

🔹 หลักการ
 • พัดลมถูกทดสอบที่โรงงานภายใต้ มาตรฐาน AMCA โดยสมมติว่ามีการต่อท่อที่ “สมบูรณ์แบบ” (ideal condition)
 • แต่เมื่อไปติดตั้งจริง มักมี ความไม่สมบูรณ์ เช่น
 • ไม่มีท่อตรงก่อนเข้าพัดลม (Inlet Condition)
 • ไม่มีท่อตรงหลังออกพัดลม (Outlet Condition)
 • มีอุปกรณ์ขัดขวาง เช่น Elbow, Damper, Transition ใกล้พัดลมเกินไป

สิ่งเหล่านี้จะทำให้เกิด System Effect Factor (SEF) = การสูญเสียแรงดันเพิ่มเติมที่ไม่ได้อยู่ใน Fan Curve

🔹 ผลกระทบ
 1. แรงดันสูญเสียเพิ่ม (Extra Static Pressure Loss)
→ พัดลมต้องทำงานหนักขึ้น แต่ลมจริงออกมาได้น้อยกว่าที่ออกแบบ
 2. ปริมาณลมลดลง (Reduced Airflow, CFM)
→ เพราะ Fan Curve จะ “เลื่อนลง” จากค่าที่ทดสอบ
 3. เสียงและการสั่นสะเทือน (Noise & Vibration)
→ เนื่องจากการไหลของลมไม่เรียบและเกิด turbulence ใกล้ตัวพัดลม

🔹 วิธีป้องกัน
 • ติดตั้ง ท่อตรง (Straight Duct) ก่อน–หลังพัดลมตามมาตรฐาน (ASHRAE / SMACNA แนะนำ)
 • Inlet: ยาว ≥ 2–3 เท่าของ Hydraulic Diameter
 • Outlet: ยาว ≥ 3–5 เท่าของ Hydraulic Diameter
 • ใช้ Bellmouth, Guide vane ช่วยปรับการไหล
 • หลีกเลี่ยงการวาง Elbow, Damper ใกล้พัดลม
 • ในการคำนวณ ต้อง บวกค่า SEF เข้าไปใน External Static Pressure (ESP) ของพัดลม

🔹 สรุปสั้น

System Effect = ค่าการสูญเสียแรงดัน “พิเศษ” ที่เกิดจากการติดตั้งพัดลมไม่ถูกต้อง → ทำให้ CFM

จริงน้อยกว่าที่ Fan Curve บอก → ต้องพิจารณาเผื่อในงานออกแบบ