การหาความสูง ( HEAD ) เพื่อประกอบการเลือกใช้ปั๊มน้ำ

ว่าด้วยเรื่องการหาความสูงเพื่อประกอบการเลือกใช้ปั๊มน้ำ 
เป็นที่ทราบกันดีว่าปั๊มน้ำหลักๆแล้วตอบสนองคุณลักษณะประโยชน์สองอย่างคือ ปริมาณน้ำหรืออัตราการสูบได้ อาจจะมีหน่วยเป็นลิตรต่อนาทีหรือคิวต่อชั่วโมง อันนี้ประการนึ่งแต่คุณลักษณะหนึ่งที่เราต้องเลือกใช้คือความสามารถในการส่งสูงหรือเฮด(Head) นั่นคือความหมายว่าปั๊มน้ำตัวนี้จะส่งสูงได้กี่เมตร ส่งขึ้นตึกได้กี่ชั้น ส่งขึ้นเขาได้เท่าไร(ไม่รวมการคิดแนวส่งทางราบ) ส่วนใหญ่ปั๊มที่ได้มาตรฐานจะมีกราฟมาให้เพื่อการคำนวณอยู่แล้วเช่นปั๊มน้ำ venzในทุกรุ่น และมีตัวอย่างกราฟตามรุ่นดังนี้

" แต่ในกรณีที่เราต้องเลือกปั๊มน้ำเพื่อการส่งน้ำขึ้นที่สูง เราดูกราฟของปั๊มน้ำเป็นหรือดูเฮรดของปั๊มได้ " 
ซึ่งเชื่อว่าหลายท่านพอจะคุ้นเคยและทำได้สบายๆ แต่มันติดปัญหาตรงที่ว่าจะรู้ความสูงของจุดที่จะส่งปั๊มไปใช้งานได้ยังไง ความสูงเท่าไร  อันนี้เรามีวิธีคิดง่ายๆมานำเสนอ

1. ถ้าเป็นแนวเส้นท่อเดิมที่ใช้งานอยู่แล้ว แต่ถ้าเราอยากรู้ความสูงจุดใช้งานจริงๆที่ปั๊มต้องส่งไปเราสามารถใช้เกตวัดแรงดันใส่เข้าไปที่ตัวปั๊มแล้วสูบน้ำปกติ เราจะสามารถทราบระยะสูงของจุดปลายทางที่จ่ายน้ำๆได้เมื่อเราปิดปั๊มแล้วน้ำจะคาในเส้นท่อ แรงกดของน้ำเป็นหน่วยกิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร 

 

ขอใช้คำเทียบเป็นบาร์ คือ1 บาร์จะใกล้เคียง 1 กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร เทียบเท่าความสูงแนงดิ่ง 10 โดยประมาณ บางท่านอาจแย้งว่ามันแตกต่างนิดหน่อย ไม่เป็นไรครับ ไม่ว่ากันเอาใกล้เคียง ในทางปฏิบัติถ้าน้ำในเส้นท่อกดเกตวัดแรงดันเมื่อปิดปั๊ม เกตวัดตีขึ้นไป 1.5บาร์ หรือ 1.5กิโลกรัม ต่อตารางเซนติเมตร นั่นคือเทียบเท่าความสูง 15เมตร คือจุดสูงสุดที่น้ำต้องส่งให้พ้นไปคือ 15เมตรครับ เช่นการส่งน้ำขึ้นไปถังแชมเปญ การส่งน้ำขึ้นไปบนถังเก็บในสวนเป็นต้น อันนี้การใส่เกตวัดแรงดันใช้ได้ทั้งแนวดิ่งและแนวลาดเอียง
แต่.... แต่ในกรณีที่ไม่มีเกตวัดแรงดัน แล้วเราจะทำยังไง ??
ในหลายๆครั้งเราเคยได้ยินเรื่องการส่งน้ำขึ้นเขาสูงชัน 45องศา บ้าง 30องศาบ้าง ถ้าเป็นองศาที่กล่าวมาถือว่ามีความขันอยู่มาก แต่พบเจอไม่บ่อยนัก บางพื้นที่ไม่มีองศาสูงแบบนี้ด้วยซ้ำแต่ในบางครั้งก็เจอเป็น 87-90 องศายาวๆหลายสิบเมตรก็มี เช่น ส่ง 90องศา สูง57เมตร ในเขตเชียงราย ในหลายๆอำเภอ อันนี้จะมีมาบ่อยๆ แต่ในความเป็นจริงที่ไปพบมาอาจจะไม่ถึงขนาดนั้นครับ เคยวัดมา 77องศาบ้าง 82องศาบ้าง อันนี้ไม่ว่ากัน แต่บางครั้งเราพบว่าชาวบ้านกังวลกับการส่งน้ำขึ้นที่สูงชันจึงบอกองศาความลาดชันไม่ถูกต้องทำให้เราคำนวณปั้มยากขึ้น เช่นบอกว่า เขาสูงวางแนวท่อไว้ 50เมตร เอียง สโลบ 45องศาตามแนวเขา พอมาถ่ายสเกลลงพื้นกระดาษ มันกลายเป็นว่า สูงจริงๆจากจุดวางปั๊มแค่34เมตร พอ บวกระยะดูดอีก8เมตร บวกระยะส่งขึ้นถังเก็บอีก10เมตร รวมแล้วแค่ความสูง52เมตร พอถามไถ่กันว่าเทียบเท่ากับตึก20 ชั้นใช่มัย เจ้าของพื้นที่ส่ายหน้า บอกว่ามันสูงไม่เกินตึก5ชั้นหรอกครับ พอคุยกันไปถึงได้เข้าใจได้ว่า การบอกองศาความลาดเอียงของพื้นที่ชาวบ้านมักจะกำหนดเอาคร่าวๆไม่ได้วัดละเอียดมานัก การวัดแบบนี้ผิดพลาดได้ง่าย จึงแนะนำใช้ไม้โปรเทคเตอร์วัดหรือถ้าใช้ตัววัดองศาแบบในภาพ จับกับแนวท่อหรือระดับที่ยิงขึ้นไปจุดใช้งานจะง่ายขึ้นในการจำลองแบบบนกระดาษดังภาพ

หรือถ้าใครใช้สมาร์ทโฟน สามารถโหลดแอพพลิเคชั่นไม้โปรเทคเตอร์มาใช้ วางทาบบนพื้นเส้นท่อที่ตรงแนวจุดใช้งานก็สามารถใช้ได้เช่นกันครับแล้วได้ค่าองศาที่ใกล้เคียงมาถ่ายสเกลลงในแบบคำนวณความสูงได้

 

จากเนื้อหาบทความที่กล่าวถึงไปหวังว่าคงเป็นประโยชน์สำหรับทุกท่านได้ระดับหนึ่ง หากท่านผู้อ่านสนใจและ ต้องการซื้อสินค้าหรือขอคำปรึกษาเกี่ยวกับปั้มน้ำ   สามารถติดต่อสอบถามได้